Глобалниот пазар на храна се подготвува за нов бран на поскапувања кој би можел да ги погоди потрошувачите ширум светот. Според најновите анализи на реномираната аналитичка куќа „Оксфорд економикс“, комбинацијата од ескалацијата на војната во Украина, климатските екстреми и растот на трошоците за производство се заканува да предизвика двоцифрен процентен раст на цените на основните прехранбени производи.
Пченицата под најголем притисок, лебот и тестенините со нови повисоки цени
Првите знаци на нестабилност се очекува да се одразат врз цените на свежата храна во периодот меѓу октомври и ноември 2026 година. Сепак, главниот бран на поскапувања кај преработената храна се предвидува за периодот меѓу февруари и мај 2027 година.
Според соопштението на „Оксфорд економикс“, глобалните цени на храната годинава ќе забележат раст од 11,8 проценти, додека за следната 2027 година се прогнозира дополнително зголемување од 4,8 проценти. Нај погодени од овој тренд ќе бидат:
- Житните култури (со фокус на пченицата)
- Овошјето и зеленчукот
- Млечните производи
Сушите и топлотните бранови го намалуваат приносот во Европа
Проблемот дополнително го усложнуваат лошите временски услови на европскиот континент. Здружението за трговија со житни култури „Коцерал“ во јули излезе со итно ажурирање на своите проценки, намалувајќи ја прогнозата за комбинираната жетва во ЕУ-27 и Велика Британија од 295,5 на 286,6 милиони тони — што е драстичен пад во однос на остварените 310 милиони тони во 2025 година.
Тешка е ситуацијата и во германското земјоделство. Според податоците што ги пренесе АФП, повикувајќи се на Германското здружение на земјоделци, жетвата на жито во земјата се очекува да се намали за 7 проценти (на 41,9 милиони тони) како директна последица на силните суши и рекордно високите температури.
Растат трошоците за енергенси и вештачки ѓубрива
Покрај климатските и геополитичките предизвици, дополнителен притисок врз финалната цена создаваат и репродуктивните материјали:
- Дизел горивото: Глобалните цени во јули забележаа скок од 36 проценти во споредба со истиот период минатата година, делумно поради сообраќајните и логистичките прекини во Ормуската Теснина.
- Вештачките ѓубрива: Се предвидува дека нивната цена до крајот на годината ќе се зголеми за 22 проценти, пренесува Еуроњуз Србија.
Сите овие параметри укажуваат дека земјоделскиот сектор влегува во исклучително нестабилен период, чија сметка на крајот ќе ја платат крајните потрошувачи преку маркетите.
Извор: Фактор
