Во време на инфлација на естетика и дефицит на контекст, првата самостојна изложба на Константин Солак „Декларација на вредност“, покажа исклучителна свест дека секоја вистинска уметност почнува од сомнежот, а не од сигурноста.
Пишува: Љубица Ангелкова за www.nulta.mk
Ако некој не прашал деновиве што вреди, нека не се секира. Праша Константин Солак. Со изложба. И тоа не преку статус, туку преку платно, фотографија и едно многу прецизно „ќе кажам со боја“ чувство.
На 5 август, во КЦ Магаза во Битола, каде што некогаш складирале памук, а сега складираме понекогаш уметничка надеж, се отвори првата самостојна изложба на Константин. „Декларација на вредност“ не е само наслов што звучи филозофски. Тоа е став на момче што прашува пред да биде сигурно. Некои изложби се отвораат како прозорец. Прозорец низ кој гледаш млад уметник како веќе стои на балконот на своето творечко јас. Прва официјална изјава на едно авторство што не е тукушто почнато, туку зрело. И вчудовидувачки свесно.
КОЈ Е КОНСТАНТИН СОЛАК?
Можеби ќе кажете: син на познати уметници. Но дозволете ми да бидам попрецизна.
Константин Солак е син на Буба М. Солак – македонска уметница со изложби низ светот и на Димитар Солаковски – академски сликар и творечки тивок столб на оваа приказна. И двајцата со бројни признанија во уметничката кариера. И токму затоа ова не е само млад уметник со добар генетски почеток. Ова е уметник кој од пелени расте меѓу концепти, платна и вредносни системи во кои не е важно колку лајкови имаш, туку колку прашања си поставил. Константин годинава матурираше како првенец на генерацијата во средното уметничко училиште „Лазар Личеноски“ во Скопје, што не е само факт, туку маркер.
Затоа ќе кажам, ова дете не доаѓа од празно. Расте меѓу музика, книги, отворени врати и отворени прашања. Син е на Буба и Диме, луѓе што не само што му дале бои, туку и простор да не им ги врати.
Од ѕид до ѕид….и еден чекор подалеку
ОД SИД ДО SИД…И ЕДЕН ЧЕКОР ПОДАЛЕКУ
Го знам Константин уште од времето кога црташе по ѕидови со фломастери. Сега, црта по нас. Не директно, туку преку слики што не се „бомбониери„ платна „убави„ за над софата или трпезаријата. Делата се масло и акрил на платно, и циклус фотографии. Но ова не е симпатична школска изложба на млад талент. Ова е свесен чин на поставување прашање:
Што значи да се слика во 2025 година?
Која е улогата на ликовниот уметник во свет полн со пиксели, филтри и инфлација на естетика? Тука не гледаме само композиции, туку истражувања, меѓу светлината и сенката, меѓу фотографската референца и сликарската слобода. Понекогаш, како да зборува со Дега или Бејкон, понекогаш, како да им се лути на алгоритмите. Но секогаш – Константин.
ГОВОРОТ ШТО НЕ СЕ ЗАБОРАВА
На отворањето во КЦ Магаза, публиката имаше ретка можност да слушне промислена и продлабочена рефлексија од Иванчо Талевски — академски сликар, куратор и ликовен теоретичар, со интернационална биографија која ја поврзува Македонија со САД. Талевски е професор на University of Pennsylvania и Tyler School of Art and Architecture при Temple University, каде предава сликарство и визуелни студии. Неговото обраќање беше далеку од формалност. Беше филозофска, интелигентна, речиси брутално искрена анализа на контекстот, оној што го немаме.
„Ако нешто фали во современиот македонски културен контекст, тоа е самиот контекст“, рече Талевски.
И беше во право.
„Ние сме општество без контекст. И затоа секоја генерација почнува од нула. А со тоа, сме влезени во вртелешка на вечно првпат.“
И таму некаде, во тој момент, изложбата доби глас. Во општество каде секоја генерација почнува „од нула“, оваа изложба не е нов почеток, туку обид за континуитет. За поврзување. За разговор низ слика. Не знам дали ќе го следите Константин на Instagram. Но знам дека ќе го паметите по нешто друго. Во време кога вредноста има инфлација поголема од нашите нерви, оваа изложба нè потсетува дека имагинацијата е и понатаму најскапото нешто што не се продава.
Фотографи: Дражан Брачиќ и Диоген Хаџи Коста Милевски
Константин Солак
„Декларација на вредност“
5 август 2025, КЦ Магаза – Битола
Прва самостојна изложба
Официјален настан од програмата на БИТФЕСТ
Превземено од: www.nulta.mk
