Денес православните верници ја слават Светата маченичка Гликерија – светица чии мошти лекувале и најтешки болести.
Православната црква и верниците денеска ја слават Светата маченичка Гликерија. Според преданието, по смртта на оваа светица, од нејзините свети мошти потекло лековито миро (масло), со кое луѓето со векови се лекувале дури и од најтешките и неизлечиви болести.
За време на владеењето на римскиот цар Антонио, оваа светителка била повикана во пагански храм за да му принесе жртва на идолот Диев.
Со силата на крстот го скршила идолот
Кога ја однеле во храмот, Гликерија нацртала крст на своето чело. Царскиот намесник ја прашал каде е нејзиниот факел (бидејќи сите други носеле факели во рацете како дел од паганскиот ритуал), а таа го покажала крстот на челото и храбро порачала: „Ова е мојот факел!“
По нејзината искрена и силна молитва, одеднаш силен гром удрил директно во паганскиот идол и го скршил на парчиња.
По овој настан, разбеснетите пагани ја фрлиле во темница со намера да ја остават да умре од глад. Меѓутоа, во затворот ѝ се јавувал ангел Божји кој ѝ носел храна и ѝ давал духовна и физичка сила.
По извесно време, намесникот ја отворил темницата за да провери дали е мртва, но останал во шок кога ја здогледал жива, здрава и облеана во небесна светлина.
Ја фрлиле и во зажарена печка, но таа останала неповредена. Стоела среде огнот и го славела Господ, за на крајот да ја фрлат пред лавови, каде што се помолила и ја предала својата чиста душа на Бога.
Што наложуваат обичаите
Во народот со векови се пренесуваат специфични обичаи врзани за овој ден, за кои се верува дека носат здравје во домот:
Пост и храна
Во многу краишта е застапен обичајот денеска ниту да се подготвува, ниту да се јаде месо, бидејќи се верува дека со овој мал пост симболично се чува здравјето на целото семејство.
Внимавајте со огнот во попладневните часови
Традицијата наложува да се избегнува палење оган во попладневните часови. Во старите времиња, во селата по пладне не се ложеле печки, ниту пак се палеле свеќи во куќата (освен онаа во црквата), како знак на почит кон мачеништвото на Света Гликерија во зажарената печка.
На 13 мај по стар стил, односно денес, 26 мај 2026 година, покрај Светата Гликерија се празнуваат и следните светители
Светиот маченик Александар
Словен. Осумнаесетгодишен војник во војската на царот Максимијан. Одрече да ја изврши царевата наредба за чествување на римските идоли, заради што му беше предаден на капетанот Тиверијан: или да го посоветува да се откаже од Христа или да го мачи и да го погуби. Бидејќи сите совети му беа залудни, Тиверијан го зеде со себе, го поведе низ Македонија кон Цариград, каде што и самиот мораше службено да оди. Во секое место низ коешто ќе поминеа, Александар беше жестоко мачен, но секаде излегуваа пред него христијаните молејќи го за благослов и храбрејќи го во подвигот. По него одеше и неговата мајка Пименија. Во текот на патувањето, на Александар повеќепати му се јавуваше Ангел Господов, блажејќи му ги маките и храбрејќи го.
На едно место наречено Карасура, маченикот со молитвата кон Бога направи чудо – имено, кога жедта му здодеа и нему и на војниците што го придружуваа, тој изведе студена вода на суво место. На брегот на реката Ергина, Тиверијан му нареди на џелатот да го заколе Александар и да му го фрли телото во водата. А џелатот, кога замавна над главата на маченикот, виде наоколу светли Божји Ангели и се уплаши, а раката му премале. Александар го запраша зошто му премале раката и тој рече дека гледа некои светли момчиња околу него.
Желен да умре и да се соедини со Господ, Александар Му се помоли на Бога да отстапат Ангелите за да не се плаши џелатот. И така џелатот ја заврши својата работа, во 289 година. Пименија го извади од реката телото на нејзиниот син и чесно го погреба. На гробот на маченикот се случуваа многу исцеленија. По смртта, тој ѝ се јави на мајка си и ѝ навести дека и таа набрзо ќе замине во другиот свет.
Јован, Ефтимиј, Георгиј и Гаврил Иверски
Основачи на прочуениот Иверски (грузиски) манастир на Света Гора. Свети Јован се подвизуваше најнапред во лаврата на Атанасиј, а потоа основа свој манастир, Ивирон. Се упокои во 998 година.
Ефтимиј и Георгиј го преведоа светото Писмо на грузиски јазик. Ефтимиј се упокои во 1028 година, а Георгиј во 1066 година. Гаврил се удостои да ја прифати чудотворната икона на Пресвета Богородица, којашто по морето дојде во манастирот.
