Светиот маченик Јован Владимир важи за првиот словенски светец на Балканот, чија безвременска љубовна приказна и маченичка смрт се случиле токму во Преспа.
Православните верници денеска го одбележуваат споменот на Светиот маченик Јован Владимир, кнез на Дукља и владетел кој остана запаметен како исклучително праведен, побожен и сочувствителен човек.
Неговото име е запишано со големи златни букви во историјата на Балканот, а неговиот култ веќе со векови ги надминува верските и националните граници.
Големата љубов во Преспа и предавството
ладеењето на Јован Владимир било бурно. За време на големите војни, тогашниот цар Самоил ја зазел неговата кнежевина, а младиот кнез бил заробен и фрлен во затвор во Преспа.
Тогаш се случува една од најубавите и најромантичните приказни на Балканот: ќерката на Самоил, Теодора Косара, се заљубила во убавиот и побожен затвореник. Таа го молела својот татко да ја омажи за него, по што Самоил попуштил, го ослободил Јован Владимир, му ја дал ќерката за жена и го вратил на престолот како свој вазал.
Сепак, неговата судбина завршува трагично по смртта на Самоил. Тогаш на престолот доаѓа синот на Самоил, Гаврил Радомир, но тој ќе биде убиен од неговиот братучед Јован Владислав. Владислав потоа, сакајќи да се осигура дека Јован Владимир нема да посегне по престолот, реши да го убие и него. За таа цел испрати при него црковна делегација со која го повикал да дојде во Преспа. На овој начин и со измама, новиот владетел, Јован Владислав, го повикал кнезот и наредил подмолно да му ја отсечат главата пред црквата во Преспа во 1016 година. На иконите, овој светец секогаш се прикажува во кралска облека, како во десната рака држи крст, а во левата – својата отсечена глава.
Светец кој ги обединува народите
На ужас на убиецот, Јован Владимир ја зеде својата глава и носејќи ја во раце влезе во блиската црква каде што падна и ја предаде својата душа на Господа, на 22 мај 1016 година.
Две години подоцна, убиецот на Јован Владимир, Јован Владислав умре од страшна смрт, а неговото царство падна под византиско ропство 168 години. Денес детлените мошти на Јован Владимир, кои се прославија со мироточење и со извршување на чудеса, се наоѓаат во Елбасан, Албанија, а дел од нив има и во Охрид, каде што е особено почитуван, додека чесната глава негова е во манастирот Зограф, на Света Гора.
Она што е фасцинантно за овој светец е тоа што неговиот култ има неверојатна моќ да ги обединува луѓето.
Неговите мошти денес се чуваат во Соборната црква во Тирана, каде што се наоѓа седиштето на Албанската православна црква.
На овој ден, илјадници верници доаѓаат на поклонение. Интересно е што на Свети Јован Владимир масовно му се молат и Албанците (и православни и муслимани), бидејќи се верува дека тој им помага на сите кои се во неволја. Во регионот тој е познат како „словенски и албански штит“, бидејќи со својата благодат ги штити сите луѓе на овие простори, без разлика на нацијата.
Што не смее да се прекрши?
Традицијата наложува дека на денешниот ден никако не смеат да се прават сплетки, предавства или лажни ветувања.
Бидејќи Свети Јован Владимир настрадал како жртва на подмолна лага и предавство од својот роднина, во народот постои строго верување дека секој што денеска ќе излаже или ќе му нанесе неправда на ближниот, ќе се соочи со тешка казна и немир во домот.
На денешен ден пожелно е да појдете во црква, но и да му се посветите на мирот, простување и читање молитва за здравје и спас.
