Православните верници денес го одбележуваат споменот на Свети апостол Тома, еден од дванаесетте големи апостоли и единствениот кој отворено се посомневал во воскресението Христово.
Настанот поврзан со неговото „неверување“ се слави во неделата по Велигден, но 19 октомври е денот посветен на самиот апостол Тома, кој го ширел христијанството во Палестина, Персија и Индија, каде што и бил убиен со копја. Неговите мошти подоцна биле пренесени во Едеса, а потоа во Цариград.
Според Евангелието, токму преку сомнежот на Тома доаѓа потврдата за воскресението на Христа, кога Исус му вели:„Дај ја раката своја и стави ја во ребрата Мои; и не биди неверлив, но верлив!“
А Тома возвикнува „Господ мој и Бог мој!“ (Јован 20)
По слегувањето на Светиот Дух, на апостол Тома му се паднала мисијата да ја шири верата во Индија. Таму тој ги обраќал и богати и сиромашни, основал цркви, поставувал свештеници и епископи, а со својата проповед го засилил христијанството на исток.
Народни верувања и обичаи за Томинден
Во народното верување, Свети Тома се смета за вреден и праведен човек, па затоа е заштитник на многу занаетчии. Како еснафска слава, Томинден го празнуваат столари, копери, зидари и пожарникари.
Се верува дека ако се налути, Свети Тома може да предизвика нов потоп, но според народните преданија, Пресвета Богородица го чува и спречува тоа да се случи.
Во некои краеви постои верување дека празникот штити од волци, а се смета и дека маст од зајак фатен на Томинден е лековита – се чувала за ублажување на болки во коски и за полесен пораѓај.
Едно предание вели дека светиот бил вешт столар кој отсекогаш делел дрво на камен, а не на трупец. Кога ѓаволот се појавил во облик на убава девојка за да го искушува, Тома ја затапил секирата на каменот, се налутил и, според легендата, со силен дожд го удавил ѓаволот.
Свети апостол Тома со своето неверување ја утврдил верата во воскресението, а со својата мисија ја проширил Христовата порака до најдалечните делови на светот. Денес, Томинден се празнува како ден на верата, трудот и истрајноста.
