Катар го суспендира производството на гас – цените експлодираа

Катар го суспендираше производството на течен природен гас (LNG) во понеделник откако Иран ги продолжи нападите врз земјите од Персискиот Залив како одговор на нападите од Израел и САД, предизвикувајќи бран превентивни затворања на нафтените и гасните постројки низ Блискиот Исток.

Производството на LNG во Катар сочинува околу 20 проценти од глобалната понуда и игра клучна улога во балансирањето на побарувачката во Азија и Европа. Прекинот на работата во таа земја веднаш предизвика силна реакција на енергетските пазари.

Државната компанија „КатарЕнерџи“, чии клиенти во 82 проценти од случаите се азиски компании, беше подготвена да прогласи виша сила за испораките на LNG по нападот на иранските беспилотни летала врз постројките во комплексот „Рас Лафан“. Во тој комплекс се наоѓаат таканаречените гасни „возови“ – огромни единици за преработка кои го ладат природниот гас до течна состојба за извоз со брод.

Бронтовите ја погодија и индустриската зона Месаид на југот на Катар, каде што се наоѓаат петрохемиски и производствени постројки.

Цените на европскиот гас нагло пораснаа, а референтниот холандски TTF договор за испорака следниот месец скокна за 46 проценти. Во исто време, цената на нафтата се зголеми за 13 проценти во текот на денот, пробивајќи ја границата од 82 долари за барел – највисоко ниво од јануари 2025 година.

Зголемувањето на цените е поврзано со речиси целосното запирање на бродскиот сообраќај низ Ормутскиот теснец, низ кој минува околу една петтина од светските залихи на нафта.

Како мерка на претпазливост, Саудиска Арабија ја суспендираше работата на својата најголема домашна рафинерија, Рас Танура, со капацитет од 550.000 барели дневно. Рафинеријата е дел од енергетски комплекс на брегот на Персискиот Залив и е клучен извозен центар за саудиска сурова нафта. Сауди Арамко сè уште не даде официјално соопштение.

Во Ирачки Курдистан, кој во февруари извезуваше околу 200.000 барели дневно преку турското пристаниште Џејхан, DNO, Gulf Keystone Petroleum, Dana Gas и HKN Energy го прекинаа производството како мерка на претпазливост, иако не беа пријавени штети.

На брегот на Израел, владата му нареди на „Шеврон“ привремено да го затвори големото гасно поле Левијатан, кое се проширува како дел од договор за извоз со Египет вреден 35 милијарди долари. Портпаролот на „Шеврон“ изјави дека објектите се безбедни. Енергетиката, исто така, го запре работењето на производствениот брод што опслужува помали израелски гасни полиња.

Во Иран во саботата, експлозии одекнаа на островот Харг, преку кој се преработува околу 90 проценти од извозот на сурова нафта од Иран. Засега не е познато колку штета е предизвикана.

Иран е трет најголем производител во рамките на Организацијата на земјите извознички на нафта (ОПЕК) и учествува со околу 4,5 проценти во глобалното производство на нафта. Дневното производство на Иран е приближно 3,3 милиони барели сурова нафта, со дополнителни 1,3 милиони барели кондензат и други течни деривати.

Ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток го доведе енергетскиот пазар на работ на нов глобален шок, додека цената на гасот и нафтата е во силен пораст, а Ормутскиот теснец повторно станува клучна точка за светската безбедност и економија пренесува фокус.