Според податоците на Европската статистичка агенција – Евростат, вкупно 10,2% од лицата во ЕУ кои во 2023 година биле на возраст за пензија, се’ уште биле активни на пазарот на труд, при што дури 56,4% од нив биле самовработени.
Во согласност со дефиницијата на ЕУ, за самовработени се сметаат оние лица кои остваруваат профитабилна дејност за своја сметка, според условите утврдени со националното законодавство, без да имаат формален договор за вработување со работодавач.
Статистичките податоци на Евростат укажуваат дека највисока стапка на самовработени меѓу лицата на возраст за пензионирање има во Шведска, односно 98,4 отсто, потоа следат Финска со 88% и Ирска со 87,7%. Од друга страна, меѓу ангажираните лица на пензионерска возраст во Шпанија, само 18,2% биле самовработени, а потоа следуваат Грција со 20,3% и Словенија со 40,4%.
Над половина од вработените лица на пензионерска возраст во ЕУ, или 57%, биле ангажирани со скратено работно време. За споредба, со скратено работно време работат само 16,2% од работниците во ЕУ на возраст пониска од потребната за пензионирање. Во Хрватска, дури 89,4% од лицата на возраст за пензионирање работеле со скратено работно време, по што следуваат Шведска со 79,2% и Белгија со 78%.
Спротивно на тоа, со скратено работно време биле ангажирани само 9,2% од вработените лица на пензионерска возраст во Бугарија, а потоа следуваат Литванија со 19% и Латвија со 23,2%.
Старосната граница за пензионирање на жените во ЕУ во 2024 година се движеше од 60 години во Австрија и Полска, 61 година во Романија, 62 години и два месеци во Бугарија, 62 години и осум месеци во Чешка, 63 години и шест месеци во Хрватска и 64 години во Литванија. Кај мажите, пак, старосната граница за пензионирање лани изнесуваше од 63 години и четири месеци во Чешка, 64 години и шест во Литванија, 64 години и седум месеци во Бугарија, до 65 години во Австрија, Полска, Романија и Хрватска.
На Малта и за мажите и за жените лани старосната граница за пензионирање беше 62 години, во Естонија е 63 години и девет месеци, во Словачка 64, во Кипар, Летонија, Луксембург, Словенија, Унгарија Финска 65, во Германија 65 години и седум месеци, во Белгија, Ирска и Шведска 66, во Португалија 66 години и четири месеци, во Шпанија 66 години и осум месеци, а во Грција, Данска, Италија Холандија 67 години. Во Франција и мажите и жените може да заминат во пензија на 62-годишна возраст, но право на полна пензија стекнуваат дури на 67 години.
Во нашиот регион во 2024 година жените заминувале во пензија на возраст од 61 година во Албанија, на 63 години и осум месеци во Србија и на 64 во Црна Гора, а мажите на 65 години во Албанија и Србија и на 66 години во Црна Гора. Босна и Херцеговина и Косово, пак, имаат полова рамноправност во пензионирањето на 65 години. “Во земјава старосната граница за пензионирање на жените е 62 години, а на мажите 64 години.”
