Кога се зборува за богатството на една земја, често се користи поимот бруто-домашен производ (БДП) по жител како главен показател. Сепак, оваа бројка не секогаш дава целосна слика за економската реалност. Таа покажува колкава вредност се создава во една земја, но не и како тоа богатство е распоредено меѓу населението или колку реално останува кај нејзините граѓани.
Затоа, покрај БДП по жител, во ова рангирање се земени предвид и два дополнителни индикатори: приходот по жител и медијалното богатство по возрасен жител. Овие мерки заедно овозможуваат подлабоко разбирање за тоа каде се создава економската вредност, како се пренесува во форма на личен доход и колкаво е вистинското богатство што луѓето го акумулирале со текот на времето.
Овој пристап открива значајни разлики меѓу земјите. Некои имаат високо производство, но ниска распределба на тоа богатство меѓу граѓаните, додека други, и покрај умерен економски излез, успеале да изградат стабилни и богати општества преку сопственост на имот и пензиски фондови.
Податоците се добиени од Меѓународниот монетарен фонд (ММФ), Светската банка и Извештајот за глобално богатство на УБС за 2024 година.
Споредбата ги опфаќа следниве три економски индикатори за секоја земја:
– БДП по жител (2025)
– Бруто-национален приход (БНП) по жител (2024)
– Медијално богатство по возрасен жител (2024)
Според БДП по жител, на листата водат мали, но моќни економии
Луксембург, Ирска и Швајцарија остваруваат над 100.000 долари БДП по жител, нивоа што се повеќе од двојно над просекот на ОЕЦД. Сепак, овие бројки не секогаш го одразуваат вистинското економско здравје, туку често се поттикнати од финансиски центри и поволни даночни политики.
На пример, приближно половина од работната сила во Луксембург живее во соседни држави, додека во Ирска префрлувањето на корпоративна добивка вештачки ги зголемува бројките.
Исланд, Сингапур и Норвешка го заокружуваат врвот, покажувајќи дека специјализирани сектори, од туризам до логистика и нафта, можат драстично да го зголемат производството по жител.
Приход по жител наспроти медијално богатство
Ако се анализира БНП по жител, фокусот се префрла на извозниците на енергија и финансиските центри.
Бермуди, Норвешка и Швајцарија се блиску или над шестцифрен приход по жител, благодарение на приходите од нафта и гас или од финансиски услуги. Но, кога ќе се земе предвид медијалното богатство по возрасен жител, на врвот се искачуваат Австралија, Белгија и Хонгконг.
Во Австралија, децениското задолжително пензиско штедење довело до значајна акумулација на богатство, додека Белгија има висока стапка на сопственост на домови и силна социјална заштита.
Катар, иако е на 10. место според БДП, паѓа на 22. место според медијалното богатство, што укажува на послаба распределба на економската благосостојба.
Земјите со „старо“ богатство и понатаму водат по лична нето-вредност
Петнаесет од 25. најбогати земји според медијално богатство се од Европа благодарение на развиени финансиски пазари, универзално здравство и социјални трансфери кои го градат нето-богатството со текот на времето.
Северна Америка се појавува со САД и Канада, а Азија е претставена преку трговски центри (Хонгконг, Сингапур) и високоразвиени производствени економии (Јапонија, Јужна Кореја, Тајван).
Извор: Факултети
