Единаесет видови рак стануваат почести кај луѓе помлади од 50 години во Англија, покажува нова голема анализа на истражувачи од Институтот за истражување на ракот во Лондон и Империјал колеџ. Научниците како најсилна трага го издвојуваат долгорочниот раст на прекумерната телесна тежина и дебелината, но предупредуваат дека тоа не е целосно објаснување за трендот.
Истражувањето ги анализирало националните податоци за рак во Англија од 2001 до 2019 година и ги опфатило трендовите кај повеќе од 20 видови рак. Кај младите возрасни, на возраст од 20 до 49 години, бил забележан раст кај рак на дебелото црево, тироидната жлезда, мултипен миелом, црниот дроб, бубрезите, жолчното кесе, панкреасот, слузницата на матката, усната празнина, дојката и јајниците.
Најчести меѓу помладите возрасни се ракот на дебелото црево и ракот на дојката, со околу 11.500 случаи годишно во анализираната популација. Но, научниците нагласуваат дека ракот кај младите сè уште е редок во споредба со постарите возрасни групи. Во текстот на Nova.rs се наведува дека приближно едно од 1.000 лица во дваесеттите, триесеттите и четириесеттите години добива дијагноза рак годишно, наспроти околу едно од 100 лица во постарите групи.
Клучната забелешка во студијата е дека повеќето познати фактори на ризик, како пушење, алкохол, физичка неактивност, консумирање црвено и преработено месо и недоволен внес на влакна, во Англија биле стабилни или во пад во периодот пред порастот на дијагнозите. Единствениот голем тренд што се движи во иста насока со растот на овие карциноми е прекумерната телесна тежина и дебелината, кои континуирано се зголемуваат од 1995 година.
Според истражувачите, десет од единаесетте видови рак што бележат раст кај младите се поврзуваат со прекумерна телесна тежина, со исклучок на ракот на усната празнина. Вишокот масно ткиво може да влијае врз хормоните, метаболизмот, воспалителните процеси и начинот на кој клетките се делат, но научниците јасно наведуваат дека индексот на телесна маса сам по себе не може да го објасни целиот пораст.
Кај ракот на дебелото црево, на пример, се проценува дека од 100 дополнителни случаи околу 20 би можеле да бидат поврзани со прекумерна тежина, додека за останатите случаи причините сè уште не се јасни. Тоа е причината поради која истражувачите предупредуваат дека не треба да се извлекува едноставен заклучок дека дебелината е единствениот двигател на трендот.
Во научната дискусија сè почесто се разгледуваат и други можни фактори: ултрапреработена храна, промени во цревниот микробиом, употреба на антибиотици, загадување на воздухот, изложеност на одредени хемикалии и фактори од раното детство. Сепак, за дел од овие претпоставки сè уште нема доволно докази за да се утврди јасна причинско-последична врска.
Истражувачите посочуваат дека особено внимание заслужуваат ракот на дебелото црево и ракот на јајниците, бидејќи кај нив растот е поизразен кај помладите групи, за разлика од други карциноми што растат и кај постарите. Тоа го отвора прашањето дали кај новите генерации постојат специфични изложености или животни навики што не биле доволно измерени во досегашните студии.
Фото: Pexels
