Во Смилево, место со слоевита историска тежина, на 1 и 2 мај ќе се одржи „Смилевски конгрес 2026“, културна манифестација што веќе неколку години континуирано се развива како простор за современа уметничка практика и јавна средба.
Без нагласена институционална реторика и без тежнеење кон спектакл, настанот опстојува токму преку својата едноставна, но јасна поставеност. Културата да се случува во реален простор, меѓу луѓе, во непосреден однос со местото.
Програмата и годинава е распоредена на повеќе локации низ селото, од куќата на Даме Груев до Сретсело, со што Смилево не е само контекст, туку активен дел од настанот.
Наместо класична сценска дистанца, концептот остава простор за директно присуство, каде публиката и уметниците го делат истиот амбиент.
Во фокусот е колективната уметничка инсталација „Песната на славејот“, поставена во куќата на Даме Груев.
Паралелно ќе се реализираат и изложбите во настанување „Интуитивни клепања“ и „Последните селани“, со учество на Емилија Сандиќ, Сашо Алушевски и Предраг Узелац, формати што го отвораат уметничкиот процес наместо да го финализираат.
Музичката програма вклучува настапи на Чалгија саунд систем, Brass Brothers, Летечки Пекинезери, Мојра и Дејание, како и вечерни џем сесии што органски ја продолжуваат динамиката на настанот.
Отворањето на 1 мај започнува со поворка на Brass Brothers од влезот на селото до Сретсело, гест што ја воведува публиката во ритамот на настанот без формален протокол.
Наместо дефиниција, „Смилевски конгрес“ нуди контекст за заедница, каде заедничкото се појавува како жива практика, не како реторика, тивко, но со јасен културен отпечаток.
Настанот е бесплатен и отворен за јавноста.
