Хрватска оваа година се соочува со недостиг од околу 70.000 сезонски работници во секторите на туризмот, угостителството, градежништвото и трговијата, а се очекува работниците од Босна и Херцеговина повторно да бидат меѓу најбројните, пренесува агенцијата ФЕНА.
Според податоците на хрватското Министерство за внатрешни работи, најбројни странски работници во земјата на крајот на минатата година биле државјаните на БиХ (38.100), по кои следуваат работници од Непал (35.635) и Србија (27.988).
Хрватската стопанска комора истакнува дека сезонските работници остануваат клучен фактор во туризмот, сектор кој традиционално вработува најголем број сезонски кадри. Како резултат на економските трендови, инфлацијата и зголемената побарувачка на работна сила, платите во Хрватска постојано растат, што позитивно се одразува и на приходите на странските и сезонските работници.
Според податоците на Државниот завод за статистика, просечната нето плата во февруари оваа година изнесувала 1.361 евро. Воедно, новиот Закон за странци предвидува дека странските работници не смеат да имаат пониска плата од локалните работници на слични работни позиции.
„Еден од најголемите хотелски синџири во Хрватска, кој работи на повеќе локации долж Јадранот, ќе исплаќа плати од 1.500 до 2.000 евра нето во шпицот на сезоната. Сепак, за позиции како собарки, помошни готвачи, помошни келнери, кујнски работници и сервири, платите ќе се движат од 1.000 до 1.400 евра нето“, изјавија од Хрватската стопанска комора.
Дополнително, повеќето работодавачи, покрај основната плата, нудат и различни бонуси, како и бесплатен сместување и исхрана за сезонските работници.
Со новите измени во Законот за вработување странци, Словенија нуди олеснети процедури за сезонска работа, а платите во одредени сектори достигнуваат и до 3.000 евра.
Зголемен интерес за Словенија
Македонците традиционално работат во Хрватска, особено во угостителскиот и во туристичкиот сектор.
Но, зголемената конкуренција, поскапувањето на животот и ограничувањата во дозволите за работа ги натераа работниците да бараат алтернативи.
Словенија, која има силен економски раст и недостиг на работна сила во повеќе сектори, ја искористи оваа прилика.
Со законските измени, сезонските работници од Македонија побрзо и полесно добиваат дозволи за работа, а условите се подобрени.
Според неофицијални податоци, платите во одредени сектори како градежништво, транспорт и логистика, па дури и угостителство, се движат од 1.800 до 3.000 евра месечно, во зависност од искуството и позицијата.
„Работам во градежништво во Словенија веќе шест месеци и сум многу задоволен. Во Хрватска работев за 1.200 евра, а сега мојата плата е 2.500 евра. Покрај тоа, сместувањето ми е обезбедено, а работните услови се одлични“, вели Кристијан Ѓоргиевски, македонски работник во Љубљана.
Иако платите се повисоки, работниците предупредуваат дека темпото на работа е интензивно, а работните часови знаат да бидат долги.
Сепак, повеќето велат дека вреди.
Со новите законски измени и зголемени плати, Словенија станува една од најпривлечните работни дестинации за Македонците.
Додека некои бараат брза заработка, други гледаат можност за подолгорочно вработување и подобар животен стандард.
Агенциите за посредување потврдуваат дека процедурата за добивање работна дозвола е значително поедноставена. Доволно е македонски работник да има понуда за работа од словенечки работодавач, по што следува брза постапка за издавање виза.
Додека Словенија привлекува сè повеќе македонски работници, Германија ја преполови квотата за работници од Балканот – од 50.000 на 25.000 годишно.
Оваа одлука доаѓа во време на економска нестабилност, рецесија и промени во политиките на новата германска влада, која се фокусира на ограничување на имиграцијата.
Што се случи со Германија?
Дополнителен фактор е и значителниот број Украинци кои добија право на престој и работа во Германија, што влијаеше на намалената потреба од работници од Балканот.
И покрај намалените квоти, македонските граѓани сè уште можат индивидуално да аплицираат за работа во Германија, доколку работодавач обезбеди потврда дека нема домашни или ЕУ работници за одредената позиција.
Синдикатите и деловните здруженија предупредуваат дека ова ограничување може да предизвика недостиг на работна сила во градежништвото, угостителството и негата.
Со намалените можности за работа во Германија и зголемените трошоци за живот, дел од македонските работници веќе размислуваат за враќање во земјата.
Во овој динамичен пазар на труд, Словенија се појавува како нова можност за заработка, додека Германија повеќе не е сигурен избор. Македонските работници ќе мора внимателно да ги следат трендовите и да се прилагодат на новите реалности.
Германија е особено популарна дестинација. Во оваа земја моментално живеат 222.000 луѓе со македонско потекло, 68.000 повеќе од пред две години. Според германската амбасада во Македонија, бројот на барања за визи е зголемен за една третина од 2021 до 2022 година. Ваквиот развој на настаните е погубен за економската и демографската состојба за нашата земја. Во странство веќе живеат 700.000 Македонци, што е околу една третина од целото население.
