Почетокот на 2026 година е обележан со зголемена геополитичка нестабилност, што доведе до силен раст на цените на благородните метали. По американските напади врз Венецуела и засилените закани кон Иран, инвеститорите сè почесто бараат сигурност во златото и среброто, пренесува CNN.
Иако берзите засега реагираат релативно смирено, пазарот на метали бележи значителни добивки, поттикнати од страв од понатамошна ескалација на глобалните тензии.
Силен раст на цените
Цената на среброто во средата порасна за повеќе од шест проценти и ја надмина границата од 90 долари по унца, со што неговиот раст од почетокот на годинава достигна 29 проценти. Овој тренд следува по исклучително силната 2025 година, кога среброто забележа раст од 141 процент, што е најдобар резултат од 1979 година наваму.
И златото бележи раст, со зголемување од речиси еден процент, при што цената се искачи над 4.600 долари по унца. Од почетокот на 2026 година, златото е во плус од 22 проценти, а и во 2025 година имаше една од најсилните години во последните децении, со раст од 65 проценти.
Покрај златото и среброто, во пораст се и цените на други метали, меѓу кои калајот, бакарот, алуминиумот, литиумот и цинкот.
Геополитика, инфлација и централните банки
Златото традиционално се смета за „сигурно прибежиште“ во услови на инфлација, растечки буџетски дефицити и геополитички конфликти. Последниот скок на цените следуваше по американските воени акции во Венецуела и по изјавите на американскиот претседател Доналд Трамп насочени кон иранскиот режим.
Дополнителен притисок на пазарите предизвика и информацијата дека претседателот на Федерални резерви, Џером Пауел, е предмет на кривична истрага. Ова отвори прашања за можната политизација и загрозување на независноста на американската централна банка, што долгорочно може да ја зголеми инфлацијата и да ја намали довербата во монетарната политика.
Побарувачка, индустрија и последици
Покрај геополитичките фактори, растот на цените е поттикнат и од класичните односи на понуда и побарувачка. Кина, и покрај трговските бариери, пронајде нови извозни пазари и забележа рекорден трговски суфицит, што ја зголеми побарувачката за метали што се користат во електрониката и индустријата.
Истовремено, забрзаното ширење на вештачката интелигенција создава дополнителна побарувачка за метали потребни за изградба на дата-центри и технолошка инфраструктура.
Растечките цени на металите може да имаат директно влијание врз потрошувачите, бидејќи овие суровини се вградени во широк спектар производи – од електроника до автомобили и градежни материјали. Аналитичарот Питер Буквар предупредува дека станува збор за „сериозна инфлација на индустриските метали“, што ќе претставува голем предизвик за идната монетарна политика.
